Ochrona lasu przed szkodnikami owadami i chorobami

Jednym z najważniejszych elementów ochrony lasu jest stały monitoring oraz profilaktyka ukierunkowana na ograniczanie szkód powodowanych przez czynniki biologiczne (biotyczne).

Działania w tym zakresie obejmują:

• Monitoring owadów pożytecznych i szkodliwych: Leśnicy prowadzą całoroczne obserwacje stanu zdrowotnego drzewostanów. Jesienią wykonuje się tzw. poszukiwania zimujących szkodników  w ściółce, co pozwala prognozować zagrożenie w nadchodzącym sezonie.
• Kornik drukarz i szkodniki wtórne: Ze względu na duży udział świerka i sosny w drzewostanach, kluczowe jest zapobieganie masowemu pojawieniu się (gradacji) korników. Polega to na szybkim wyznaczaniu, wycince i wywozie z lasu drzew opanowanych przez owady (tzw. posuszu zasiedlonego) oraz stosowaniu pułapek feromonowych i klasycznych (drzew pułapkowych).
• Ochrona przed chorobami grzybowymi: Zapobieganie rozprzestrzenianiu się chorób układu korzeniowego ) poprzez biopreparaty oraz właściwy dobór gatunkowy sadzonek dostosowany do żyzności gleby.

Zabezpieczenia upraw i młodników przed zwierzyną

Rosnąca populacja jeleniowatych (łosie, jelenie, sarny) na terenach podległych RDLP Białystok stwarza istotne wyzwanie w procesie odnawiania lasu. Zwierzęta te powodują znaczne szkody poprzez zgryzanie pąków wierzchołkowych młodocianych drzew, spałaowanie (zdzieranie kory z młodych pni) oraz czemchanie (ocieranie poroża o młode drzewka).

Aby ograniczyć szkody do poziomu akceptowalnego gospodarczo, nadleśnictwa stosują zestaw metod fizycznych, chemicznych i ekologicznych:

• Grodzenie upraw: Budowa trwałej siatki leśnej wokół najbardziej wrażliwych, cennych gatunków liściastych oraz młodników narażonych na presję zwierzyny.
• Zabezpieczenia indywidualne (mechaniczne):, zabezpieczanie pędu głównego specjalnymi osłonkami nakładanymi na pączki wierzchołkowe lub wywoływanie podrażnień za pomocą naturalnej wełny owczej.
• Zabezpieczenia chemiczne: Smarowanie pędów głównych repelentami – nietoksycznymi preparatami odstraszającymi zwierzynę smakiem i zapachowym składem.

Wzbogacanie bazy żerowej i drzewa zgryzowe: Ścinanie w okresie zimowym i pozostawianie w lesie tzw. drzew zgryzowych. Zwierzyna obgryzająca korę z powalonych drzew rzadziej szuka pożywienia na sąsiednich uprawach.

Ze względu na przewagę gatunków iglastych oraz intensywny ruch turystyczny w okresie wiosenno-letnim, kompleksy leśne narażone są na ryzyko pożarów. W ramach infrastruktury przeciwpożarowej funkcjonują:

• Punkt Alarmowo-Dyspozycyjny (PAD): Działający w nadleśnictwie ośrodek koordynujący zgłoszenia i łączność w okresie zagrożenia pożarowego (od 1 marca do 30 września).
• Sieć dostrzegalni pożarowych: Wieże obserwacyjne wyposażone w kamery lub obserwatorów stale monitorujących kompleksy leśne
• Stacje meteorologiczne i ocena zagrożenia: Codzienne pomiary wilgotności ściółki i powietrza pozwalające na ustalanie aktualnego Stopnia Zagrożenia Pożarowego Lasu 
• Patrole naziemne i lotnicze: Stały monitoring terenu prowadzony przez Służbę Leśną, Straż Leśną oraz samoloty patrolowo-gaśnicze stacjonujące w bazach lotniczych.
• Infrastruktura techniczna: Dojazdy pożarowe, punkty czerpania wody, pasy przeciwpożarowe oraz utrzymywanie sprzętu gaśniczego w gotowość